Sara Barmentloo.

Sara Barmentloo

Het verhaal van Sara Barmentloo. Ze kwam uit Zutphen naar Texel rond 1680 met haar vader Gerrit, die Commies ter Recherche werd te Oudeschild. In 1699 trouwde zij met Adriaan Jansz Braak (1660-1706), die in dienst was van de Admiraliteit. Ze woonden op Brakenstein. Het huis was in die tijd eigendom van haar vader. Door dit huwelijk kwam het terug in de familie Braak. Adriaan was vaak van huis, als zeekapitein en sneuvelde in 1706 als bevelhebber van het schip De Raven bij een zeeslag tegen de Fransen bij de Doggersbank.

In de akten die werden opgemaakt bij de notaris blijkt een en ander over de problemen die Sara Barmentloo zoal had. De afwikkeling van de nalatenschap van haar echtgenoot was lastig, want hij had zijn papieren meegenomen aan boord van het schip, dat zou vergaan en verbranden met hem erbij.

Toen Sara serieuze plannen maakte om te hertrouwen probeerde Annetien Arends, de grootmoeder van de kinderen van Adriaan en Sara, deze stap tegen te houden. Waarom staat er niet bij. Het was bijzonder onaangenaam.

Sara verliet het eiland in 1711 met haar zonen. Ze had daar geen eigen familie meer. Met haar schoonfamilie boterde het niet zo. Tijd om een ander leven te beginnen.

Haar schoonmoeder probeerde haar tegen te houden.

FAMILIE BARMENTLOO

(gegevens uit onvolledige genealogische bronnen op internet)

Gerrit Johannes Barmentloo (1614-1703) uit Zutphen, overleden te Oudeschild, Commies ter Recherge. Hij werd 88 jaar oud en ligt begraven in de Zeemanskerk 0nder de preekstoel.

In Amsterdam trouwde hij met Cornelia Johannes (1620-1668).

Kinderen Anna (1664-1735) x apotheker Robbert Loenius (1663-1711)

Sara (1665-1740) x Adriaan Braak (1660-1706) Jan (1699) en Gerrit (1707)

Sara Barmentloo (1665-1740) hertrouwde op 10-8-1710, Blauwkapel Utrecht, met Jacob van Muijden, Latijn en Frans kostschoolhouder, later burgemeester.

Gerard B (1667-1700)

Geen Texelse families. Barmentloo was niet Texels, Braak ook niet.

FAMILIE BRAAK

Dit aanzienlijke geslacht van admiraliteitsfunctionarissen en scheepsbevelhebbers, afkomstig uit de stad Hoorn, heeft zijn naam gegeven aan het buiten Brakestein aan het Schildpad onder de Hogeberg. Jan Pietersz Braeck, geb. ca 1620, was te Oudeschild "biersteker en capitein-geweldige van het Ed. Mog. Collegie ter Admiraliteit".

Jan Pietersz Braak x 1658 Annetien Adryaans Smits, dochter van Adriaan Jansz Smit alias Indewerelt.

in 1661 gekocht door Adriaan Jansz Smit, in 1668 naar Jan Pietersz Braak.

schoonzoon. In 1775 Leendert den Berger. Wanner het huis gebouwd is en door wie staat nergens vermeld.

Jan Pietersz Braak was Eigenaar van enkele huizen jn 't Schil en kocht in 1668 een huis bij de waterput aan de voet van de Hoge Berg. Dit huis zou later Brakestein genoemd worden. Annetien Ariaensz Smits kwam uit een familie die het financieel tegengelopen was. Om haar vader te helpen leende zij f 4.500,- waarbij o.a. het huis aan de Put als onderpand diende. Toen de oude heer desondanks failliet ging, heeft Jan Pietersz de schuld op het huis aan de Put betaald, waardoor men er kon blijven wonen. De woning is daarna met een boomgaard, tuin en vijver uitgebreid. Niet veel is bestendig. Jan Pietersz zou dit ervaren toen ook hij in geldzorgen kwam en in 1677 zijn huis moest verkopen aan de commies ter recherche Gerrit Barmentloo. In de akte die daarop betrekking heeft werd de woning Braeckenstee genoemd. (Dijt. Tex. Gesl. II.p.35) Sara, de dochter van Gerrit Barmentloo, trouwde met Adriaan, een zoon van Jan Pietersz en Annetien Smits. Daardoor kwam Braeckenstee weer in de oorspronkelijke familie terug.

Van der Vlis: Arien Jansz Braak (±1666-1706) x Sara Gerrits Barmentloo, kinderen Jan (1699-17xx) en Gerrit (1703-17xx)

Adriaan was vanaf 1683 biersteker en luitenant-geweldige te Oude Schild

In 1704 kwam hij voor het eerst in akten voor als Capitein ter zee, men vermoedt dat hij identiek is met Adriaan Braak die in 1695 als Commandeur van een bombardeerschip de linkerhand verloor bij het bombardement van St.Malo-

Bevelhebber van het oorlogsschip de Raven, vergaan door beschieting en brand aan boord dd 2-10-1706. Elf jaar later 17-12-1717 maakte zijn weduwe, Sara Barmentloo, een dochter van Gerard Barmentoo, die "Commies van de Admiraliteit en Commies ter Recherge" op Texel was, nog aanspraak op een vergoeding voor 36 vaten gezouten varkensvlees, die met de Raven ten onder was gegaan en die haar man voor de particuliere negotie meegenomen had.

In de akte staat 'water verckens', vaten met water.

Jan Ariensz Braak (1699-1768) trouwde met zijn volle nicht Anna Pietersz Braak, zoon Adriaan Jansz Braak.

Brouwer 27-9-1737 test Jan Braak en Anna Braak, OS- beijde gesond

Er zal wel uitgebreid contact zijn gehouden tussen de families.

Kinderen van Jan en Anna: Sara (1740-1782), Adriaan (1742-1796) en Pieter (1746-1774)

Een heel ander gebouw dus dan wat er nu nog staat. Dat is door de 19e-eeuwse eigenaar Simon Keijser gebouwd.

Na de tijd van de familie Braak werd het huis verkocht aan Leendert den Berger, nog weer later (1831) aan Jacob Pietersz Dijksen, wiens dochter Trijntje trouwde met Keijser.

Het Huis bij de Put was echter niet Braakenstein, dat was een ander huis ten noorden van de Put, eigendom van het Weeshuis. Tekening van Dubourq gemaakt in 1845:

We zien vanaf de Hoogeberg Braakenstein en het huis er tegenover. In 1847 was dat huis zo vervallen, dat het goedkoper was om het te vervangen door nieuwbouw. Het werd herbouwd op de plaats van het oude Roosenhout, boven aan de helling en werd sindsdien de Weezenplaats genoemd.

Pieter van Cuyck schreefOver dese plaas [Brakenstein] legt een boerehuis met een grote moestuin, die omtrent 25 jaar geleden door Regenten van het Weeshuis gekogt is, om den gemelde put te doen graven.[Ook van Cuyck blijkt niet betrouwbaar te zijn, gezien de aankoop van de plaats door de Regenten in 1783].

BRAAKENSTEIN

Braakenstein lag tegenover de weezenwaterput, 'aen de Pedt', een levendige plek, met de waterpompers en het vervoer van de vaten met water door de Schilsloot. Er waren verschillende maten vaten, een daarvan waren de 'verckens'. Die Adriaan Braak mee aan boord had zullen hier wel gevuld zijn- er was geen ander goed drinkwater aanwezig.

Website Brakensteijn met aanvullingen

Van Braeck tot Den Berger: zes generaties in de familie
Adriaan Jansz Smit, schepen van Den Burg, kocht in 1661, op 14 maart, een 'huis en huiskoog' bij de put op de Hoge Berg. De put was toen al een drukbezochte plek. In 1618 hadden de Texelaars toestemming gekregen voor het graven van een sloot 'gelegen aan de banne van de Waddel en Oostergeest' vanaf "t Schild' tot aan de Hoge Berg. De vrijgekomen grond kon dienen om een 'bekwaam' voetpad van te maken. Dat was het begin van de Skilsloot en het Skillepaadje. Adriaan Smit had het huis niet meer dan zeven jaar in zijn bezit. In 1668 ging hij failliet, en kocht zijn schoonzoon Jan Pietersz Braeck het huis en de grond.

Jan Pietersz Braeck, kapitein-geweldige van de Admiraliteit van Amsterdam en biersteker op Texel, was getrouwd met de Texelse Annetje Smit. In de jaren dan Jan Pietersz Braeck het huis in bezit had, liet hij het verfraaien en werd een geometrische tuin aangelegd met boomgaard en een moestuin binnen een tuingracht of 'vijver'. Deze vorm heeft de tuin ruim drie eeuwen gehouden.
In 1677 werd er een hypotheek op het huis gevestigd. De schuldeiser was Adriaan Bras. Zes jaar later, in 1683, overleed Bras en werd het huis verkocht aan een zekere Gerrit Barmentlo, die er op dat moment woonde. In de verkoopakte werd het zo omschreven: 'een huis, staande bij de Pedt onder Hoogeberg, zijnde twee woningen, genaamd Braecken Stee met een beplanten Boomgaert, Tuijn ende vijver'. Gerrit Barmentlo was Commies ter Recherge, zaakgelastigde van de Admiraliteit van Amsterdam. Zijn dochter Zara trouwde met Adriaen Braak, zoon van Jan Pietersz Braeck. Zo kwamen het huis en de tuin na het overlijden van Gerrit Barmentlo weer terug bij de familie Braeck. Het was niet het eigendom van Sara, over de nalatenschap van haar vader was veel te doen, er werden mensen gemachtigd om het te regelen, waarover geen details in de akten staan.

Toen Adriaen Braak, bevelhebber van een oorlogsschip, in 1706 sneuvelde en zijn weduwe in 1711 met haar twee zoons Gerrit en Jan Braak van Texel vertrok, ontfermde Pieter Braak zich over de buitenplaats. Pieter was getrouwd met Helena de Hubert en samen kregen zij zes kinderen. Anna, de oudste dochter van Pieter, trouwde in 1737 met haar neef Jan, die weer op Texel komt wonen.
Jan en Anna Braak woonden vanaf hun huwelijk samen op Brakestein, waar Jan was geboren en Anna deels was opgegroeid. Elf jaar later overleed Jan, en bleef Anna alleen met haar drie kinderen achter: Sara, Adriaan en Pieter.

De kleinzoon van Arien Braak en Sara Barmentloo, ook Arien Jansz Braak geheten, verkocht Braakenstein in 1786 aan Leendert Matthijs den Berger, die een kleinzoon was van Nanna Braak, een van zijn tantes.

Vlis in 't Lant van Texsel, blz 170:

Het geslacht Braak was afkomstig uit Hoorn. Jan Pietersz Braak was kapitein-geweldige en biersteker te Oudeschild. Trouwde in 1658 met Annetie Adryaense Smit (Annetie Arents). In 1673 pachtte hij de Put voor 50.- Zoon Arien of Adriaen werd geboren rond 1660. Was Biersteker in 1683, en Luitenant-geweldige. Later Capiteijn. Vlis dacht dat de 36 water verkens vaten met gezouten vlees waren.

Boerderijenboek: 'Adriaen Jansz Braak liet zijn weduwe met 2 zonen verre van onverzorgd achter'. Dat blijkt niet uit de akten. Dat de weduwe het financieel heel moeilijk had, snel hertrouwde en Texel verliet wist men niet.

NOTARISAKTEN

211 14-11-1709 Sara Barmentloo, de welke op de kragtigste manieren [machtigt] d'heer Jacob van Muijden haer Bruidegom, omme uijt haer naeme te Compareren voor Schepenen van Texel, ende te aggeren ende te procederen tegens Antie Adriaens aent Oudeschild-

In de akten een lijst van eigendommen van Sara, later wat ze meenam toen ze het huis verliet: een Coffer, een sluijtmand, met een sluijtmantie, een kist met een vierkante doos, een sack met bedde goet, daer bij een papegaij in een koij-

Sara ging weg van Texel en hertrouwde in 1711. Daarop onterfde schoonmoeder Annetien haar bij testament, en tegelijk ook de weduwe en kinderen van Gerrit. Die woonden ook niet meer op Texel. De rest van de familie vond dat zoiets niet kon.

In 1814, na de dood van Annetien, zijn zij over een gekomen 'omme beijde Testamenten van Jan Pieterse Braak en Antie Ariens alsmede andere documenten reets bekent sijnde, ofte die nader gerequireert mogten werden te stellen in handen van de heeren advocaten Mr: Jacob de La Bassecourt pensionaris der stad Amsterdam en advis gevende advocaten en ... Helderman beijde woonende tot Amst: omme zig selven te verblijven aen de Uijtspraeke van de geseijde HH Advocaten hoeverre yder geregtigt is in de nalatenschap van JPB en AA als laest verstorvene'.

Zo zou de beschikking dat alleen de op Texel wonende kinderen zouden erven worden omzeild.

BIJ DE NOTARIS

Zacharias Gravius

6-5-1705 Adriaen Braek cap: ter Zee enz x Zara Barmentloo, dogter en voor de helfte Erffgen: van wijlen Gerard Barmentloo in sijn leven Commis ter Rechergie van t Ed mog: Collegie ter admiraliteijt geresideert hebbende op desen Eijlande- [machtigde] sijn swager Robbert Loenius nots: tot Amst: x Anna Barmentloo-

1-6-1705 Antie Ariens wed Jan Pietersz Braek in sijn leven cap: geweldiger aent Schilt en Zara Barmentloo hv van Adriaen Braek cap: ter Zee, borgen voor Neeltie Braek

13-11-1705 test Adriannis Meun Opperseijlmaker opt schip de Raven, werdende gecommandeert bij cap: Braeck, en Trijntie Barents

29-9-1706 Johan Fierens ter eenre en Adrianus van Dulken Commis van de Amodiatie ter andere zijde- JF verhuurde het huis den Swarten Bock aan AvD

Soo als hij het Johan Fierens jegenswoordig bewoont en dat voor 2 jaar voor 160.- 4 bladzijden-

sc 97 Dit huis stond in 1709 op de Inventaris van Sara Barmentloo. Comm: van Dulcken was intussen dood, zijn weduwe Anna van Rien hertrouwde met de Predikant van Oosterend-

Slag Doggersbank 2-10-1706 tegen een Frans eskader onder Forbin-

Braak, kapitein ter zee bij de admiraliteit van de Maas- In 1704 verdedigde hij in vereniging met de kapiteins Corlee en Schaap een koopvaardijvloot tegen de Duinkerker kapers met volledig succes. In 1706 werd hij weer belast met de begeleiding van een koopvaardijvloot van Noorwegen en de Oostzee, met een eskader van 6 schepen van 50-40 stukken. Hij voerde zelf het bevel over de Raaf van 44 stukken. Op 2-10 ontmoette hij op de Doggersbank een Frans eskader van 7 schepen onder aanvoering van de graaf van Forbin. In de hardnekkige en moedige strijd sneuvelde Braak, nadat zijn schip geënterd was, het geraakte in brand en vloog in de lucht. De koopvaardijvloot bleef behouden.

Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek

23-11-1706 Zara Barmentloo weduwe en boedel houdster van Adriaen Braeck

ix-12-1706 lading schip Adriaen Braeck Victalie Brood 6000 pondt. Boter 5/2 ton, kaes 1800 pond, speck 2000 lb, stolvis 1900 lb, gordt 37 sack, witte erten 38 1/2 sack, 64 oxhoofden bier, 23 oxhoofden bier, dat bij de scheeps Officieren voor onbequam is geoordeelt om te drinken, 14 vaem Brandthout, 21 mengelen lamp oly, een sack mostert zaet, een vat met hammen tonge en metworsten, en laestelijck een vaetie met pekelworp-

8-1-1707 Teunis Coorn 42 en Aldert Teunisz Coorn 17 beijde gevaren hebbende opt slants schip de Raven gevoert geweest bij cap: Adriaen Braeck, ten versoeke van Zara Barmentloo

Dat AB binnen boort vant schip heeft mede gevoert 36 water varckens van sijn eijgen, welke den 2-10-1796 door den Vijant sijn quit geraeckt-

16-6-1707 erven Gerard Barmenteloo- problemen

29-7-1707 Juffr: Zara Barmentloo, wedue en Boedelhoudster van Adrian Braek [machtigde] Jacobus Jonckheer tot Haerlem

13-8-1707 Zara Barmentloo [machtigde] Jacob Hiddinck tot Amsterdam- verkoop obligatie ten laste van t Land van Holland 5000.-

17-12-1707 Sara Barmentloo wed: en boedelhouster van sal: Adriaen Braek in sijn leven Cap: ter Zee ten dienste deser Lande, en verklaerde sij gesien te hebben het Compromis op den 28-10 voor en ten overstaen van Not: Pieter van Aaken tot Amsterdam bij Juffr: Josanna de Wilt wed: en boedelhouster van Isacq van den Bloke ter eenre en Jacobus Jonckheer sig qualificeerende daer toe van haer Comp: procuratie te hebben ter andere sijde enz

alsoo haer man sal: in sijn laeste reijs met sijn boeken aenteeckeningen quitantien reeck: het ongeluck heeft gehadt met sijn schip te verbranden waeromme sij ook verklaert niet in staet te sijn van eenige boeken &a te exhiberen of vertoonen-

23-12-1797 Mr: Jan Mazade, woonende aent Schilt [machtigde] Claes Jacobuse Swart- erfenis sal: Commis: Barmentloo-

17 27-4-1708 Maria Webber wedu en boedelhouster van Zal: Johan Kist [machtigde] haer dogter Anna Kist hv van de heer Luijtenant Koen- erfenis heer Barmentloo

72 4-12-1708 Claes Jacobusz Swart 40, BG, en Jan Mazade 42, OS, ten versoeke van Juffr: Zara Barmentloo- de eerste: dat hij Cap: Braek in het laest van sijn leven voor sijn laeste reijs dog sonder den precijsen tijd onthouden te hebben alsoo het al eenige tijd geleden is, den voorn: Adriaan Braak wel verscheijde malen heeft hooren seggen dat hij Braak al van d'heer van Blooke af was, en dat met sijn reeck: effen en slegt was sonder datter namaels schoon bij versterff eenige namaninge konde wesen of dier gelijcke woorden die hij Cap: Braek als doen heeft gesprooken-

Den tweede verklaerde mede dat hij Adriaen Braek op verscheijde malen en reijse heeft hooren seggen dat hij AB met de heer van Blooke niet meer heeft te doen, maer dat alles is effen gerekent en geliqideert-

getuigen Reijer Isb: Bors en Jan Mich: Schoenmaker

192 29-9-1709 Juffr: Sara Barmentlo, wed: Adriaen Braak- verklaerde tot Voogd over hare minderjarige kinderen, ende tot administrateur derselver goederen te hebben gestelt Jacob Hiddink, haer goede bekende tot Amsterdam-

Crillis Pietersz Zaijer en Dirck Vonk

Inventaris van alle de goederen soo onroerende als roerende van Juffr: Sara Barmentloo wedue en Boedelhouster van de heer Cap: Adriaen Braak de welke sijn opgegeven bij d'selve Juffr: Sara Barmentloo en op haer versoek sijn de meubile goederen getaxeert bij Pieter Cornelise Kock en Jacob Verberne ten overstaen van mijn Zacharias Gravius openb Nots: residerende op Texel, ter presentie van de nagenoemde getuijgen als volgt-

Onroerende goederen

Een stuck l: gelegen alhier op Texel in de polder Westergeest 800 roe

Een dito in de polder Oostegeest 500 roe

Een huijs en Erve staende aent OS genaemt den Swarten Bock

volgen de brieven

De wed: van Cap: Ad: Braak heeft ten lijve van Jan Braak gecogt een lijfrente van 2222.5.- idem ten lijve van Gerrit Braak 2222.5.-

Schulden [tussen de regels geschreven]

Cornelis Pietersz Zaijer 150.- dd 26-1-1699

Jantie Jans 200.-

Maerten Vos 355.-

Int voor huijs

Een gesneden banck gelax 5.-

Een schip dat men aen de solder hangt 10.-

Een steene Tafel 10.-

2 Caarten een vant Loo en vant Parck van Angien 3.-

Vijff scheepsstuckies met swarte Lijste 4.-

Vier stuckjes agter glas 1.10.-

Int kleijn Voorhuijs

Een steene Tafel 10-

43.10.-

In de groot Zaal

Een Ledekant met rood damast behangen, 12 stoelen, en 2 armstoelen bekleed met d'selve stoffe 400.-

Een Noteboome Cabinet 50.-

Een Engels Cabinetie met glasen 40.-

Twee groote schilderijen 100.-

Een schilderij met fruijt 15.-

2 dito Bloompotten 8.-

Een groote swarte spiegel 25.-

641.-.-

Een sakerdane Tafel 5.- een Oostindisch kisie 4.-

In de Voor Camer

Een Ledekant met zaaij behangen 18.-

Een Noteboome kas 30.- een swarte spiegel 12.- een Bijbel 13.-

5 schilderijen met swarte lijste 10.- een rust banck met 2 matrassen 12.-

6 gebloemde stoelen met een armstoel 18.- 6 spaans leerde stoelen 10.-

In de agterkamer

6 gladde matte stoelen met een armstoel 4.- 6 gebloemde stoelkussens 7.-

11 prenties met vergulde lijsten 3.-

In de keucken

12 swarte geverwde stoelen 6.- 7 paarse trijpen kussens 7.-

Een kelijn swart spiegeltie 3.- 2 ysere Tangen met een ketting 1.10.-

Een spit 4.-

In het Saaltie

Een swarte Spiegel 12.- een kasie 13.- 6 oude gestreepte kussens 2.-

2 Tafels 3.-

Beddegoet

4 Bedden met haer peulwe en toebehooren soo slegt als best 120.-

2 dito 50.- 3 dito 40.- 6 Catoene deeckens soo slegt als best 54.-

Alle de wolle deekens 44.- 8 geblomde gardijnen 23.-

Lindegoet

140 Servetten 98.- 24 Tafellakens 50.- 62 Lakens 372.-

40 paer sloopen 80.- 8 gardijnen soo groot als kleen best en slegt 14.-

Tin werk

14 schotels soo groot als kleijn 50.- 9 asjetten 9.- 60 tafelborden 30.-

1 vergietest 3.- 8 kommeties 3.- 6 kandelaers 3.- 4 water potten 5.-

1 water back 3.- 2 kannen met 2 peperbossen 2.10.-

Wat kleijn werck van alder hande soort messen en vutcken daer onder gerekent tsamen 13.-

Coperwerck

Doofpot 5.- groote ketel 20.- 3 ketels 15.- 2 Emmers 8.- een stooffpan 6.-

Taart pan 2.10.- dito kleijnder 1.10.- schuijmspaan met een pantie 1.10.-

Aaker 1.10.- wat kleijn goer 3.- 2 vijsels 3.- 4 kandelaers 2.- 2 blakers 3.-

Tee ketel 1.10.- Coffij kan 1.10.- kleijn kafoortje met een Tee keteltie 2.-

Papegaeijs koij 3.- blick spit 1.- kelderfles 3.- het aardewerk 3.- pasteleijn 100.-

Zilverwerck

Aan silverwerck 227 loot en het loot getaxeert op 28 st int geheel 317.16.-

7 Engelse mesjes 8.-

Een wagentie voor de kinderen gemaakt, op de solder staende 28.-

Eenige Tobbens Emmers en backens als anders niet waerdig te specificeren 8.-

2497.6.-

Nog heeft Juffr: Sara Barmentloo op den 18 October 1709 eenige oude en slegte meubile vercogt ter presentie van Z: Gravius secr: en Vendumr: van Texel, waervan het montant bedraegt volgens de Boelceel 155.- dog betaelt voor alle oncosten 18.19.8 soo daer nog van suijver overblijft 136.15.8

De Juweelen van Sara Barmentloo sullen tot Amsterdam werden gewaerdeert compt per Memorie

Aldus gepasseert ten huijse van haer Comp: staende aen de Put-

200 30-10-1709 Hendrick Swart, Commis, borg van de grootmoeder van de 2 minderjarige kinderen van Juffr: Sara Barmentloo verwect in voorgaende huwelijk bij Cap: Adriaen Braak, als dat sij Juffr: Sara Barmentloo, haer in tweede huwelijk niet zal begeven met de heer Jacob van Muijden schoon het laeste en darde huwelijks gebodt zal wesen afgekondigt in de kerke aent Schilt voor en al eer den Comp: zal sijn gebleken dat de gemelte JSB haer twee minderjarige kinderen zal hebben bewesen haer Vaders Erff, twelk de kinderen na regten is competerende- Verbindende hij Comp: hier voor sijn persoon en goederen roerende en onroerende subjecterende d'selve alle regt en regteren-

Comp: mede Antie Aries wed: Jan Pieterse Braak, als grootmoeder van de 2 minderjarige kinderen- dewelke verklaerde met de voorenstaende acte van borgtogt genoegen te nemen, en bij desen te annulleren en te vernietigen het gedane arrest op de meubile goederen van SB uijt hare naem gedaen den 23-10-1709 door de bode Jan Cock-

Cornelis Takel en Pieter van Hondschoten

201 30-10-1709 Juffr: Sara Barmentloo wed: enz- de welke verklaerde van voornemen te zijn haer ten tweeden huwelijcke te begeven en alvoorens daer toe te komen, aen ofte ten behoeve van de 2 kinderen enz- bewijs voor der selver Vaders goed en Erfenisse te doen, en sulcx in handen van de heer Jacob Hidding tot Amsterdam ofte desselfs ordre als dewelke de directie en 't bewind van de meeste Effecten des Boedels zoo geduijrende het leven van de gedagte haer Comp: man als daer na heeft gehad, en die over sulcx de beste kennisse van zaaken heeft, en die sij daerom ook ingevolgen van de magt enz nog 2 bladzijden.

Inventaris. De kinderen zijn Jan Braak 10 jaar en Gerrit Braak 6-

Aldus gepasseert ten huijse van haer Comp: staende aen de Put- getuigen Crillis Pieterse Zaijer en Dirck Vonk

203 30-10-1709 Uijt naeme en van wegen mijn ondergeschr: Antie Adriaen wedue van Jan Pieterse Braak soo sall den eersten Notaris hier toe versogt sig vervoegen aen ds Lenz Predikant aent Schilt enz

204 31-10-1709 3 bladzijden waer op Juffr: Sara Barmentloo antwoorde dat sij noijt weijgerig ie geweest dat te doen dat regt en bilck is als blijckt bij het Contract tusschen haer en de grootmoeder van de kinderen op heden gemaekt en opgeregt-

206 31-10-1709 Antie Ariens wedue JP Braak aent OS enz

209 30-10-1709 en 2-11-1709 Antie Ariens wedue JP Braak insinueert ds Lenz

10-12-1709 Jacob van Muijden, IJsselsteijn, Bruijdegom van Sara Barmentloo, Texel had procuratie van SB bij desen te [machtigen] EJV Ruijl, procureur voor den ED Hove provinciael van Holland, met speciale last omme seeker proces in cas d'appel twelk hij genootsaekt is te moveren op en tegens Antie Adriaense, Texel, als grootmoeder paternelle van de 2 nagelaten kinderen van Adriaen Braak in voorgaende huwelijck verweckt aen sijne Bruijd SB-

220 29-12-1709 Pieter Cornelisz Cock en Jacob Verberne, BG. ten versoeke van Antie Adriaens wed Jan Pieter Braak, als grootmoeder van de 2 minderjarige kinderen van Sara Barmentloo, dat sij op den 23-20-1709 hebben geweest ten huijse van Juffr: Zara Barmentloo, ende op desselfs versoek gedaen de Taxatie van de meubile goederen die sij ons vertoont heeft, en door den secretaris van post tot post sijn opgeschreven en anders geen goederen getaxeert soon daer meer goederen op den Inventaris staen, en bedraegt heel de Taxatie 2497.6.- sonder meer-

223 31-12-1709 Antie Adriaens wedue JP Braak, OS, als grootmoeder van de 2 minderjarige kinderen van Sara Barmentloo, wed Adriaen Braek ende Claes Jacobsz Swart als mede aengestelde Voogt opt versoek van Antie Adriaens over d'selve minderjarige kinderen van Cap: Adriaen Braak nevens de voorn: Antie Adriaens volgens acte van BM en Schepenen van den Burg in dato 27-12-1709, en uijt dien hoofden en qualiteijt verklaren sij Comp: bij desen [te machtigen] Abram Selkart van Wouw, den Haege- omme uijt den Name en van wegen haer Comp: eijsch te doen als Eijs: voor de Hove van Holland in verrauw actie op en tegens Mr: Jacob van Muijden en Sara Barmentloo, ende voorts d'selve zake voor den Hove voort te setten vervolgens enz-

Steven Janse Vermijnt en Crillis Vlasvat getuigen

3-2-1710 veel doorhalingen enz- Jan Kroes 41 en Steven Vermeijnt 24, OS, ten versoeken van Antie Adriaens wed: JP Braak- dat sij beijde hebben gehoort uijt de mond van Jacob Verberne winkelier en Pieter Cornelise Cock, glasem: en verwer, BG, dat sij aent Schilt sijnde ijder met haer mars sijn versogt om de goederen van Sara Barmentloo te Taxeren; Verders verklaren sij get: gehoort te hebben uijt de mond van Jacob Verberne dat den Bruijdegom van Zara Barmentloo seijde op dien dag sij de goederen van Sara Barmentloo hebben getaxeert eer sij de goederen wardeerde, dat sij de goederen niet te hoog moste Taxeeren-

En dat de voorn: Jacob Verberne en P: Cock hebben gesegt dat sij noijt vant geregt of weesmeesters daer toe sijn gestelt of versogt om de goederen van de voorn: Sara Barmentloo te Taxeeren maer alleen sijn versogt van den Bruijdegom en Bruijd-

Claes Plavier en Hend: Abramse

3-2-1710 Jan Croes 41, OS, ten versoeke van Antie Adriaens wed: JP Braak dat hij in den jare 1706 in november heeft gekogt van de Erfgenamen van Gerrad Barmentloo een huijs, erve, en Tuijn staende aen t Schilt- voor welk huijs hij doen had uijtgelooft 4000.- in 3 termijnen- betaelt aen Zara Barmentloo

3-2-1710 Dirck Jansz Vonck 32 Gerrit Janse Smit 22 als knegt van schipper Jan de Boer en Martie Crillis 24- ten versoeke van Antie Adriaens wed: JP Braak-

Dirck Vonck: dat hij een bootie met goet heeft gebragt uijt het huijs van Sara Barmentloo na het Schil om d'selve goederen te besorgen in de Boers Caag- een Coffer, een sluijtmand, met een sluijtmantie, een kist met een vierkante doos, een sack met bedde goet dog niet wetende wat in alle dese was, nog wel was daer bij een papegaij in een koij-

Gerrit Janse Smit: dat hij SB als knegt heeft van Texel gevoert met haer Bruijdegom in de maand Januari deses jaers en als doen gesien heeft dat SB binnen scheepsboort van de Caag heeft doen brengen een Coffer, een sluijtmand, met een sluijtmantie, een kist met een vierkante doos, een zack met bedde goet, nog was daer bij een papegaij in een koij-

Martie Crillis: dat sij de schilderijen of portretten van den overleden Cap: Braak en ZB nevens een van JP Braak heeft sien hangen int huijs van SB in de zael in de maent van april laest leden als mede nog 2 tappijten- alsmede dat sij seer wel weet dat het behangsel SB is toegeschat in deelinge met haer suster-

Jan And: Zutphen en Claes Plavier

9-2-1710 Anna van Rien 37, wed: van Adriaen van Dulcken, OS, ten versoeke van Mr: Jacob van Muijden Bruijdegom van Sara Barmentloo dat sij AvR present is geweest ten huijse van SB, aen de Put, op dien dag dat SB hare meubile goederen heeft doen wardeeren, of Taxeren van Pieter Cornelse Cock en Jacob Verberne, en als doen ook present is geweest in de Camer of Zaal vant huijs van SB, alwaar een Ledicant stondt met rood damast behangen, dog sonder verheeven hemel, maer sijnde 3 ellen hoog, en sijnde ongevoert, en dat tselve is getaxeerd op 400.- met de stoelen volgens de Taxatie daer van sijnde, dat daer op sij AvR seijde wel mannen dat is te hoog, ick soude het daer voor niet willen, voegende sij daer nog bij ik heb in Holland een Ledicant sijnde 4 ellen hoog voor 230.- ende alles op de mode, met een verheeven hemel, en den hemelijkhooften en spree, met de binnen val gebonden twelk mede een rood damast was- Verders dat 'er verscheijde goederen alsdoen sijn te hoog getaxeerd-

Nog verklaert sij dat doen sij sig hier op Texel neersette, alle haren Bedde, peuluwe en kussens, als mede deekens daer toe behoorende heeft gekogt van Jacob Verberne, als Taxeerder is die geenen die bedden, kussens en deekens te coop heeft, en daer ook sijn werk van maekt, en niemand anders hier op Texel soo te Coop sijn als bij Jacob Verberne, gevolgelijkck niemand beter heeft komen vinden om dese goederen te Taxeeren alsoo hij JV vermis niet alleen hout bedden en deekens, maer ook alderleij soort van Lakens ende stoffen alsmede ruw linden en wit linden van verscheijde soorten en dan nog Neteldoek en Camerdoek, gelijck hij JV verscheijde malen van de Oostindie Vaerders goet heeft gekogt en bijgevolg veel kennis van saken heeft-

Laestelijck verklaert sij dat P: Cocks moeder heeft gehouden alderhande silver te coop en ook als een halve uijtdraegster is geweest en veel goed te coop heeft gehouden twelk hij Pieter Cock nu tselve ook is doende en ook veel kennis van meubile goederen heeft-

15-2-1710 Pieter Cornelise Kock 32 en Jacob Verberne 46 ten versoeke van Antie Adriaens grootmoeder van de 2 minderjarige kinderen van Cap: Adriaen Braak zal: en Claes Swart als mede voogt-

Pieter Cock: dat hij op versoek van de Bruijdegom en d'Bruijd Sara Barmentlo de meubile goederen heeft getaxeerd en noijt is aengestelt geweest van Burgerm: of weesmr: als ook niet van de geregte-

Jacob Verberne: dat hij noijt van de geregte is aengestelt geweest of niet van Burgerm: of weesmr:, maar alle de goederen heeft getaxeert van SB, opt versoek van haer en den Bruijdegom- Verder verklaert hij dat voor de Taxatie wierde geseijt gij moet de goederen niet te hoog wardeeren, maer was alleen maer om te weten als de Bruijd quam te sterven dat dan de Bruijdegom soude weeten wat hij aen de kinderen moste geven of uijtkeeren-

Jan Cock en Abram Kickert getuigen

18-2-1710 Teunis Tijse Steijnhorst bij forme van gifte aen Geertruijd Abels, sijn overleden Vrouws suster [Machteld Abels], seekere Huijs en Erve aen den Burg belent ten O Jahan Jalhaeij ten W de strate van de Hollebol [aan de Hogerstraat B20 kad 159, met de Burggracht erachter] en een Custingsbrief ten laste van Sara Barmentloo 1280.- 1708 en een rentebrief ten laste van Albert Simonsz Swerver 800.- 1702, een rentebrief van den selven 500.- 1710 [zodat Geertruijd daar voortaan de rente van krijgt]

Isbrant Jansz Bos en Dirck Gorter getuigen

Het verhaal van Sara Barmentloo en haar kwade schoonmoeder lijkt af te zijn, Sara is in Utrecht getrouwd in augustus, en zal weinig meer te zoeken gehad hebben op Texel. Maar je moet dat als grootmoeder zo niet aanpakken.

13-12-1712 test Annetie Ariens wed: en boedelhouster van Jan Pieterse Braak. woonende aent OS op desen Eijlande Texel- zijnde oud en swack van Lichaem dog haer verstand, memorie en uijtspraak wel hebbende-

Dat haer voorn: man in den beginne van den jaere 1687 van Arnout Cagias heeft gekogt een huijs en erve met het regt van de bierstal staende op het OS, en bij de Testatrice bewoont, en dat haer man het selve huijs om redenen diestijds daer toe dienende voor schepenen van Texel op den 5-7-1689 heeft doen Transporteeren en in vollen eijgendom overdragen aen sijne en haer 5 kinderen genaemt Arien, Gidion, Pieter, Anna en Neeltie, en het regt van de bierstal aen Pieter alleen- edogh dat de Cooppenningen van het gemelde Cap: door haer man zl: bij Custinge sijn voldaen en betaelt uijt de gemeene gelden van haren gemeenen boedel, sonder dat bij Imand van de kinderen direct of indirect daer toe eenige penn: verstreckt is geworden-

Dat sij Testatrice met haer man het voorsz Cap: zedert van tijd tot tijd bij aen koop en aanbouw als andersints heeft [2 zinnen onleesbaar] als het selve jegenswoordig staende is sonder dat in effecten haere kinderen daer toe iets in het alder minste hebben gecontribueert, sulcx zij T: van gedachten is, dat haere kinderen tot het voorsz huijs en erve van Arnoud Cagias geen regt van eijgendom hebben, immers indien zij het selve, schoon buijten verwachtinge, uijt kragte van de Transportbrief soude willen pretendeeren dat het selve niet anders soude konnen werden gedaen, als met den inbrengh en betalinge van het montant van de coop en kusting ter zomme van 3200.- en dan nogh voor aencoop en verbeteringe van t selve huijs en erve van 2800.- makende tsamen 6000.- en terwijle haer T: boedel op het overlijden van haer man met sweerder schulden was belast als deselve waerdig was, en dat gem: boedel door de goede voorsorge en assistentie van haers T: overgebleven kinderen Pieter, Anna en Neeltie geredt en in staet gehouden is: so verklaerde zij dat het met de genegentheijt van haer T: best soude overeenkomen in consideratie dat haere zoonen Arien en Gideon, tot de conservatie van haeren boedel geene hulpe hebben toegebragt [gat] wereld overleden sijn, ijder met agterlatinge van 2 kinderen, allen buijten desen Eijlande, en op verscheijde plaetsen woonagtigh, dat hare 3 andere kinderen Pieter, Anna en Neeltie alhier woonagtig zijn, het voorsz: huijs en erve met alle dan aenbouw, aenkoop en verbeteringh soo als het selve jegenswoordig staende is, in vollen eijgendom zullen behouden-

Soo verklaerde sij T: in kas gemelte kinderen van Arien en Gideon, of van een van beijde, door haer selve of haere voogden uijt kragte van de voorsz opdragtbrief eenig regt van eijgendom aen het gemelte huijs en erve van A. Cagias gekogt zoude willen pretendeeren dat gem: kinderen als dan eerst en voor af gehouden sullen zijn om in den gemeenen boedel in te brengen haere quote in de Coopp: als mede in de aancoop, en verbeteringe vant selve huijs- in welke gevalle sij T: de voorsz kinderen van haere overledene zoonen Arien en Gideon verklaerde te institueeren tot haere erfgenamen in de naekte en bloote Legitime portie haer naer scherpheijt [gat] in haer T: nalatenschap competerende onder inbrenge en onder afslegh van het geene haer ouders ten huwelijck ofte andersints hebben genoten en van het geene voor en ten behoeve van de kinderen van Arien verschooten en gedebourneert is-

Verklarende de T: dat het in sulken geval haere eenigste wil en begeeren is, dat haere 3 andere kinderen noijt gehouden sullen sijn, om haere portie in de voorn: huijsinge en erven ter zake en uijt consideratie van de minderjaerigheijt, armoede of uijt eenige andere hoofden van de gem: kinds kinderen in publijke veijlinge of andersints te verkopen maer al het zelve sal moeten blijven in gemeenschap ter tijd en wijlen dat het jongste der kinds kinderen zal sijn gekomen tot desselfs meerderjarigheijt of eerdere huwelijken staet-

Institueerende zij T: haere 3 kinderen Pieter, Anna en Neeltie tot haere eenige ende universeele Erfgenamen in haer verdere nalatenschap- dog indien gem: kinds kinderen of haere voogden sullen tevreden sijn, om de genegentheijt van haer T: op te volgen en om mede voor gem: huijsinge en erven in vollen vrijen eijgendom te laten aen des T: 3 andere kinderen, soo verklaerde zij T: te willen en te begeeren dat de voorsz kinderen van Arien en van Gideon vooraf in voldoeninge van alle haeren pretentie en geregtigheden niets uijt hoofde van de opdragtsbrief groot Vaders of groot Moeders erffenis of uijt eenige anderen hoofde uijtgesondert zullen genieten een seekere somme van penningen aen Contant geld als namentlijck de kinderen van Arien een somme van 200.- en de kinderen van Gideon een somme van 400.- welke zomme ten profijte van de kinderen van Arien en Gideon moeten op intrest uijtgeset worden bij de naer te noemen voogden, dogh wanneer het mogte gebeuren dat de kinderen van Arien of Gideon quam te overlijden voor en aleer d'selve mondig waren zullen in sulke gevalle haere portie kome op haere 3 kinderen of wettige desendenten-

Voogden over haere minderjarige erfgenamen ds: Gerrit Vlaming predikant in de Coog em Lammert Kickert Casteleijn vant Eijerlandt-

Crillis Claese Stolpman en Willem Jacobsz

Gideon Jansz Braak (16xx-1697) x Marijtje Coens

29-6-1714 Jan Mazade x Anna Braaks, Frans Lake x Neeltie Braaks en Pieter Braak, alle 3 nagelaten kinderen en Erffgenamen van Jan Pietersz Braak en Antie Ariens in haer leven egte luijden aent OS, ter eenre-

En Gerardus Vlaming, Predikant in de Coog en Lammert Kickert Casteleijn vant Eijerlandt beijde als Testamentaire Voogden van de minderjaerige kinderen van Adriaen Braak en Gideon Braak, woonende tot Ysselsteijn, mede kinderen van den selven JPB en AA, mitsgaders Mr: Jacob van Meijden x Zara Barmentloo moeder van de 2 kinderen die zij verweckt heeft bij haer eerste man Adriaen Braak, ter andere zijde-

Ende verklaren zij Comparanten gezamentlijck over een gekomen te zijn omme beijde Testamenten van Jan Pieterse Braak en Antie Ariens alsmede andere documenten reets bekent sijnde, ofte die nader gerequireert mogten werden te stellen in handen van de heeren advocaten Mr: Jacob de La Bassecourt pensionaris der stad Amsterdam en advis gevende advocaten en ... Helderman beijde woonende tot Amst: omme zig selven te verblijven aen de Uijtspraeke van de geseijde HH Advocaten hoeverre yder geregtigt is in de nalatenschap van JPB en AA als laest verstorvene, en na scherpheijt van regten gelieve schriftelijck te adviseeren op dat zij Comp: als Erffgen: als mede als voogden daer door mogte voorkomen proces twelk ander sints door oneenigheijt mogte comen te rijsen, maar dat zij Comp: beloven bij desen in der minne hun te gedragen na de uijtspraeke van de voorn: HH adv: waer voor en tot naerkominge deses zoo verbinden zij ComP ijder in haer qualiteijt haere Persoonen en goederen roerende en onroerende geen uijtgesondert- en nog een bladzij juridisch-

Dirck Hoek en Paulus Kickert getuigen

6-7-1714 test Frans Lake en Neeltie Braaks, OS, haar kleren enz voor de dochters van haar broeder en zuster hooft voor hooft en niet bij staeke-

2-4-1716 Mons: Frans Lake x Neeltie Braeks ter eenre en Mons: Pieter Braek ter andere zijde, OS, dewelke verklaerde met den anderen over een gekomen te zijn in maniere als volgt:
Den eersten Comp: bekende bij desen op 18-11-1715 in publijke veijlinge gekogt te hebben van de kinderen, en erfgenamen van Jan Pietersz Braek en Antie Adriaens nevens de Testamentairen voogden van de minderjarige kinderen van Adriaen Braek en Gideon Braek en dat met kennisse van de Geregten van desen eijlande voorsz: zeker huijs, erve, tuijn en schuijr, staende aen OS belent ten O Neeltie Jacobs Compaen, ten W Steven Jansz Vermeijnt, en dat alles voor 5325.- volgens de voorsz: voorwaerde daer van zijnde, en dat hij 1e Comp: aen Pieter Braek heeft overgedaen de helft vant gekogte huijs, erve, tuijn en schuijr, die zulcks bekende te hebben overgenomen-

Voorwaarden- Ook zullen de contractanten tsamen de reparatie moeten maken enz- samen bekostigen de reparatie van de gewesene wooninge van Jan Mazade- enz- tot genoegen van Frans Lake en Neeltie Braeks, die daerin zullen woonen zoo lange als het haer gelieft mits jaerlijks daar in zullen verwoonen de somme van x waar van het eerste jaer huijr zal ingaen den 1-5-1716, welke huijr penningen zullen sijn int gemeene van hun beijde contractanten-

Meer voorwaarden-

27-7-1716 Mons: Frans Lake en Pieter Braak, OS, hebben verhuijrt aen de heer Commissaris Hendrick van der Merct zeeker huijs en tuijn, OS, volgende 4 bladzijden met voorwaarden enz vlekkerig en raar handschrift-

Joris vd Merct en Daniel vd Merct getuigen

8-7-1717 Jan Mazade x Anna Braaks en Pieter Braaks en de rato caverende voor Neeltie Braeks, alle kinderen van wijlen Jan Pieterse Braak en Antie Ariens, OS, mitsgaders Gerrardus Flaming, predikant in de Coog en Lammert Kickert Casteleijn opt Eijerlandt, beijde als Testamentaire Voogden van de minderjarige kinderen van Adriaen Braak en Gidion Braek, die mede kinderen waren van JPB en AA, dewelke uijt hoofden voorsz: verklaerden malkanderen of wel d'een of de anderen te constitueren en volkomen procuratie te geven, gevende zij d'een of de anderen zoodanige magt en authoriteijt, omme alle schulden te innen en te ontfangen zoo op desen eijlande Texel als daer buijten en ook op der Schelling, 't zij uijt landhuijr, boekschuld, obligatie op wat wijse deselve soude mogen wesen of spruijten enz en dat alles met gemoeden of bij middel van regten, en in kas van onwilligheijt de onwillige daer toe te constringeren enz-

1-10-1717 Ds Gerrardus Vlamingh, Coogh, en Neeltie Braaks, OS, stellen haer selven als borgen voor Claas Jacobse Swart als Ontvanger van den 40e en 20e penning-

Brouwer 7-5-1740 De Heer Capteijn Jan Braak, in qualiteijt als soon van wijlen sijn moeder Zara Barmentloo, laast overleden Vrouwe van de Heer en Meester Jacob van Muijden, Borgermeester der stad Iselsteijn, wonagtig onder de Jurisdictie van den Burg- [machtigde] de Heer Francois van Hoogstraten, Zecretaris der stad Iselsteijn, omme sijn Ed persoon bij absentie en uijtlandigheijt aldaar te representeren, sijn saken en affaires aldaar hebbende waar te nemen generaal en speciaal, en wel specialijk alle sodanige goederen, effecten en penn: op te eijschen, te ontfangen en te vorderen als hem van sijn moeder Zara Barmentloo sijn opbestorven-

13-5-1740 Jan Braak, capteijn in dienst van haar Hoogmog: de Heeren staten generaal der Verenigde Nederlanden, wonagtig aan de Put- [machtigde] sijn hv Anna Braak, omme sijn persoon bij absentie en uijtlandigheijd te representeren-

Jan Adriaansz Braak op Braakenstein

19-7-1744 Jan Hend: Biem 46 en Gerrit Dirkse Boon 31, woonende in het Nieuwland buijten den Hoorn- ten versoeken van Trijntie Aris wed Willem Elle, woonende bij de Weese Waterpet onder Hooge Berg- dat zij wel weetende zijn dat het land van Cap: Jan Adriaensz Braak de rijding heeft gehad dog anders niet als met Consent van zijn Vader Hend: Jansz Biem over de Zandkoog die den eerste dep: nu is toebehoorende en dat tot aen de dijk toe. Boon: dat in omstreeks 7 jaren is geleden een dam in de sloot heeft geleijt, met ordre van Willem Ellen en ook met consent over het land van W: Elle heeft gereden, maar ook met conditie dat wanneer het Willem Elle quam te vervelen hij dep: dan die dam wederom moste weg en uijt de sloot nemen en dan was de rijding mede gedaan-

Brouwer 1-1-1743 Dirk Clasz Mantie- gehuurt van Anna Braak hv van Cap: Jan Braak- de Bouwerij gelegen bij de Put onder de banne van den BG, bestaande in een woonhuijs, schuur en boed met alle onderhorige landerijen, uijtbesonderd de landen gelegen beoosten het Schilpat, sulks indiervoegen soo het bij de laaste huurder Gerrit Dirksz Boon is gebruijkt geweest voor de tijd van 2 jaren- 400.-

De verhuurder behoud aan sig de Rij over het gehuurde land na den boomgaard en Hof, ter naaster weg en minster schade van de huurder als mede het regt om daar over turf te laten rijden ten dienste van sijn huijs-

Claas Dirksz Mantie, BG, en Hertie Jacobsz, de Westen, stellen sig als borgen-

Terug naar de vorige bladzij