|
Schilderij van echtpaar met kinderen bij Oosterend, Gerrit Kooiman en Cornelisje List dat gemaakt zal zijn in de winter van 1811/12, kort na de dood van het jongste kind, en voor het overlijden van de vader. Tenminste- als de man op het schilderij Kooiman is. Men denkt ook wel dat het Hendrik Brouwer is, de tweede echtgenoot van Cornelisje. Dan is het schilderij een paar jaar later gemaakt, bij hun huwelijk in 1814. Tegen deze veronderstelling pleit dat de kinderen dan jonger afgebeeld zijn dan ze in dat jaar werkelijk waren. De jongste zoon was in 1814 al 13 jaar, de oudste dochter was 18, maar zo zien ze er niet uit. Annaatje zou dan al wel even groot als haar moeder moeten zijn. |
 |
|
Gegevens uit Texelse Geslachten: Gerrit Jacobsz Kooijman (4-8-1766 tot 15-4-812) was getrouwd op 11-12-1792 met Cornelisje Pieters List (1767/68-1825), dochter van Pieter Jansz List en Hiltje Dirks List Kinderen geboren in Oosterend: Annaatje 21-8-1794 tot 1832/33 Pieter 31-12-1796 tot 7-11-1831 Jacob 22-7-1799 tot 13-10-1838 Hiltje 10-8-1802 tot 30-8-1809 Dirk 11–5-1805 tot 21-11-1864 Molenbuurt Jan 1808 tot 6-9-1811 Bij Dirk staat in het geslachtenboek (Geref.) maar in de tijd van Huizinga was hij diaken van de Doopsgezinde Gemeente. Dat was de enige Kooiman van deze generatie waarmee Huizinga te maken had, de rest was al ver voor zijn komst op Texel gestorven. Annaatje trouwde op 15-3-1829 met Simon Jansz Duinker (1789-1853). Na haar dood hertrouwde Simon met Martje Jans Daalder. KK: Gerrit (1829-1853), Jan (1830-1863), Pieter (1832-1833). (Zie voor de droevige levensloop van Jan ‘Tot de dood u scheidt’) Pieter met Cornelisje Anthonys Dalmeijer (1800-1831). KK: Hiltje (1820-1880), Gerrit (1822-1858), Antje (1825-1897), Cornelisje (1827-1827), Cornelisje (1831-xx). Dirk met Dieuwertje Brouwer (1810-1859). KK: Cornelisje (1833-1873), Pieter (1835-1907), Immetje (1837-1904), Annaatje (1839-1915), Jacob (1841-1920), Gerrit (1843-1931), Pietertje (1845-1898), Dieuwertje (1847-1935). Zowel Annaatje Kooiman als Cornelisje Dalmeijer stierven bij of na een bevalling. Dat gaf veel verdriet, maar hield ook in dat hun kinderen door anderen moesten worden grootgebracht. De man van Annaatje vond een nieuwe vrouw. Bij het gezin van Pieter en Cornelisje was het nog erger, daar was in hetzelfde jaar ook de vader overleden. Ook in die tijd, toen echtscheidingen niet vaak voorkwamen, waren er veel samengestelde gezinnen, omdat (een van) de ouders was gestorven. Hiltje Pieters Kooiman trouwde met Willem Broekhuijzen in Den Helder, hun kinderen waren Pieter, Antonie, Cornelisje, Cornelis, Aaltje, Gerritje en Maria. Gerrit Pietersz Kooiman trouwde met Dieuwertje Teunis Schuitemaker, kinderen Pieter, Pieter, Martje, Cornelis. Antje Pieters Kooiman trouwde in 1849 met Pieter Jacobsz Bremer, kinderen Jacob, Pieter en Marretje en in 1862 met Klaas van Meerten, kinderen Adrianus (1862-1862) en Adrianus. Cornelisje Dirks Kooiman trouwde met Sijbrand Jansz Keijser, kinderen: Marretje, Dirk, Dieuwertje, Trijntje, Cornelia, Johannes, Sijbrand (TG 320). Pieter Dirksz Kooman met Marijtje Aris Eelman, kinderen Dirk, Aris, Pieter en Marretje. Immetje Dirks Kooiman met Sijbrand Reijerzs Keijser. Annaatje Dirks Kooiman met Cornelis Bouwens Bakker, kinderen Bouwe (1863), Dirk (1865-1941), Cornelis (1867), Aaltje (1869), Dieuwertje (1871), Jan (1872), Annaatje (1875-1875), Naatje (1877), Pieter (1879-1880) (zie file Huizinga Bakker Bouwe). Jacob Dirksz Kooiman trouwde met Antje Pieters Boon, kind Dieuwertje. Gerrit Dirksz Kooiman trouwde met Neeltje Jacobs Bakker (1848-1875), kinderen Dieuwertje (1868-1880), Jacob (1870-1937), Dirk (1872-1872), Marretje (1873-1968), daarna met Neeltjes zuster Dirkje Jacobs Bakker (1851-1915), kinderen Neeltje (het kindje was geboren op 3-2-1879, ze noemden het Neeltje, naar de overleden vrouw), Dieuwertje, Dieuwertje, Dirkje. Dirkje was een jongere zus van de overleden vrouw Neeltje Bakker. Ze zal wel de moederzorg in het gezin van haar zuster hebben overgenomen en uiteindelijk ook de rol van echtgenote. In 1875 waren de kinderen van Neeltje 7, 5 en 2 jaar oud. Pietertje Dirks Kooiman trouwde in 1845 met Maarten Jansz Daalder, kinderen: Jan, Catharina. Dieuwertje Dirks Kooiman trouwde in 1868 met Herman J.C. Keijser, kinderen: Grieteka, Geertje, Dirk, Cornelis, Dieuwertje, Cornelis. Al deze mensen stammen af van het stel op het schilderij. Aantekeningen van Huizinga over Dirk Kooiman: 24 September 1852. Op de Kerkeraadsvergadering gesprek of de gemeente de bekostiging van de kookkagchel zal op zich nemen. Men is daartoe niet ongenegen. Dirk Kooiman betuigt gaarne te zien dat men iets tot genoegen van Dominee doet. 10 October 1852. Mijn preek over de weersverandering had aan Kooiman en Leijen niet voldaan. 30 Augustus 1855. Kooiman later, leverde ook bijdrage tot veroordeeling van het karakter van Jan Koning. Hij schetste hem als een man die het evenveel is hoe hij aan zijn geld komt, als hij maar uit handen van den wereldlijken rechter vandaan kan blijven. 17 September 1855. Des avonds bij Jakob Keyser koffij gedronken. Hij zelf is zeer stil (zooals Kooiman de volgende dag zeide, vermoedelijk ten gevolge van de tegenspoed die hij als boer thans vindt. Bakker had al voor 14 dagen opgemerkt dat hij zoo stil was). 18 September 1855. Huisbezoek met Dirk Gerritsz Kooiman (met zijn zoontje Gerrit, een lieve jongen) aan de Koog en omstreken. 10 September 1857. Naar Tienhoven gewandeld met Dirk Kooiman, huisbezoek. De geheel Waal. Geëindigd bij Jan Boon in de Waal, 65 leden bezocht. Ik was zeer vermoeid. 11 September 1857. Dirk Kooiman komt met de wagen. Gerrit en Samuel mede. Huisbezoek. 30 Maart 1859. Bij de boterham biest van D. Kooiman. 13 July 1859. Begrafenis van van de vrouw van Dirk Kooiman, ziekenbezoek enz. 28 November 1859. [Op de Broedervertoeving van 27 November werd nog geen besluit genomen over de salarisverhooging] Bij Dirk Kooiman, [verkorte tekst]: Men meende dat als men meer geld gaf, men er ook meer genot voor moest hebben, bijv. meer preek. De beschouwing dat de leeraar een arbeidsman is, die voor een gesteld loon moet werken en van wie men trachten moet zooveel arbeid als mogelijk voor het minste loon gedaan te krijgen, schijnt vrij algemeen. Kooiman verklaarde overigens dat mijn ijver in mijn werk onberispelijk was, dat hij meende dat er geeneen predikant op Texel was, die zooveel ijver toonde als ik. Ik vroeg waarin het bleek dat de Gemeente mijn ijver erkende. Hij zeide te meenen dat dit juist niet door geld enz getoond behoefde te worden (ach, mogt ik dan de erkenning van dien ijver maar op andere wijze zien!). 5 November 1860. Dirk Kooiman is niet sterk voor een tweede predikant. Ik verklaar hem mijn gevoel dat ik er wel voor ben, als het uit goede beginselen is. Ik wensch gaarne meer geestelijk leven in de Gemeente. Kooiman stemt toe dat dit gering is, maar twijfelt of dit zal komen met de tweede predikant. Hij geeft te kennen dat ik aan de behoeften der Gemeente zooveel mogelijk voldoe, zoodat hij en velen met hem, niets meer verlangden. Cornelisje Dirks Kooiman 29 January 1856. Cornelisje Dirks Kooiman is weer herstellende van hare abortus. Dat was de oudste dochter van Dirk Kooiman, getrouwd op 10-5-1855 met Sijbrand Jansz Keyser, die na 8 maanden huwelijk een miskraam kreeg. Later kwamen er nog 7 kinderen. De miskraam staat vanzelfsprekend niet vermeld in het geslachtenboek. 9 October 1871. De vrouw van Sijbrand Jansz. Keyser, Cornelisje Dirks Kooiman, heeft gister een eergister bloedspuwingen gehad. 25 Mei 1874. Jakob Kooiman is in zijn nieuwe woning (2 huizen van ons) zeer goed tevreden. Gesprek over Sijbrand Jansz Keyser. Hij leeft met hem in de beste verstandhouding. Kooiman erkent dat tijdens het leven zijner zuster die kinderen weinig onder stuur waren. Hij zelf was er soms wel geroepen om orde te stellen. Hij schijnt wel te verwachten dat het nu beter zal gaan. Gerrit Dirksz Kooiman 25 February 1869. Bij Gerrit [Dirksz] Kooiman en Neeltje koffij gedronken. Zij zijn regt gelukkig met elkander en hun kind. 29 Augustus 1870. Bij Gerrit Kooiman en vrouw. De vrouw is 17 dagen oud kraams, volkomen hersteld (reeds veel vroeger). Hij zal mij een mooi vers van Cornelis Dalmeijer bezorgen: “De Schipbreuk”. 2 September 1870. Stiggelbout en Gerrit Kooiman hier om geld op te halen voor het Roode Kruis, 3 gulden gegeven. Zij waren aanvankelijk zeer voldaan over de opbrengst. 11 November 1870. Des avonds bij Gerrit Kooiman het ontvangen spek, een kwart varken 104 pond à 35 cents betaald 36,40. 25 July 1875. Ik des middags met de kleine Alida en Katrina in het Park gewandeld. Daarna hoorde ik dat Neeltje Bakker, vrouw van G. Kooiman plotseling doodgevallen was. Weinige oogenblikken daarna stond ik diep verslagen aan haar sterfbed met de treurende ouders en Ensing. 1 Maart 1877. Des avonds hem [Bok] en vrouw bezocht, daarna bij Gerrit Kooiman, lijdende aan een afschuwelijke huidziekte. 21 Augustus 1877. Dirk naar de Koog geweest met rijtuig van Gerrit Kooiman. 11 October 1877. Ik had inmiddels weer huisbezoek gedaan van Roggeveen beginnende, geëindigd bij Dirkje Bakker (bij Gerrit Kooiman). Dirkje was geboren in 1851. Zij zou op 26-9-1878 met Gerrit Kooiman trouwen en dat werd ook toen wel tijd, want zij was ruim 5 maanden zwanger, het kindje kwam op 3-2-1879. Ze zal wel als huishoudster bij Kooiman in huis gekomen zijn, die na de dood van zijn vrouw was achtergebleven met drie kleine kinderen. Huizinga beschouwde ze hier nog niet als een stel. 8 September 1878. Bij G. Kooiman en Dirkje Bakker, aldaar De Graaf, aannemer van der Kerk aan ’t Oude Schild. Huizinga had toen de zwangerschap van Dirkje nog niet opgemerkt of had geen zin er drukte over te maken. Hij was erg tegen de Texelse handelwijze van ‘pas trouwen als het echt nodig is’, maar zijn jarenlange strijd daartegen had weinig uitgehaald. Men begreep werkelijk niet waar hij zich druk om maakte. Daarbij, over driekwart jaar zou hij van Texel vertrekken, dus wat zou hij zich nog onnodige onaangenaamheden op de hals halen? 22 Maart 1879. Des avonds Gerrit Kooiman hier. Hij heeft het aangenomen om nu voortaan mij naar Oosterend te rijden als laagste inschrijver. 23 Maart 1879. Zondag. Gepreekt te Oosterend, daarheen gereden met Gerrit Kooiman in den sterken en zeer kouden Oostenwind. 13 April 1879. Ik des namiddags Gerrit Kooiman en vrouw bezocht. 22 Mei 1879. Hemelsvaartdag. Gepreekt aan den Burg Des namiddags groote kindervisite van mijn jongste catechisatie, 25 in getal. Zij vermaakten zich allen kostelijk tot ‘s avonds half 10, zonder eenig ongeval, behalve dat Jakob, ‘t zoontje van Gerrit Kooiman [8 jaar oud] door het uitslippen van een kram van ‘t schommeltouw zich door de val een weinig aan ‘t hoofd bezeerde. Later deed hij toch weer goed mede. Bij ‘t heengaan werd een verloting gehouden om, ieder op zijn beurt, de mooiste prent uit te kiezen uit de 30 waarmede het zijkamertje behangen was. Zij zouden dien bewaren tot een herinnering aan dezen dag. Jakob Dirksz Kooiman getrouwd in 1868 met Antje Pieters Boon, die weduwe was van Pieter Pietersz Keijser. Jakob en Antje hadden een dochter, Dieuwertje, geboren in 1869. 25 Mei 1874. Bij Jakob Kooiman, aldaar Albert Boon. Zijn zoon Jakob is goed in Amerika aangekomen, maar scheen nog niets gevonden te hebben. Kooiman is in zijn nieuwe woning (2 huizen van ons) zeer goed tevreden. Gesprek over de kinderen, vooral Pieter, een drukke, woelige knaap, kan goed leeren, maar heeft weinig vlijt, is nogtans zijn vader goed gehoorzaam [Pieter was een zoon van Pieter Keijser en Antje Boon, niet van Jacob Kooiman, geboren in 1862, hij leefde tot 1936 (Amerika)]. Gesprek over Sijbrand Jansz Keyser. Hij leeft met hem in de beste verstandhouding. Kooiman erkent dat tijdens het leven zijner zuster die kinderen weinig onder stuur waren. Hij zelf was er soms wel geroepen om orde te stellen. Hij schijnt wel te verwachten dat het nu beter zal gaan. Kooiman wil dat zijn zoontje Pieter ook met Ko gymnastie leere. Het huis bezien, groote kelder. De vrouw zelve [heeft] eene kamer (keuken) geheel geverfd. 3 July 1874. Jakob Kooiman hier sprekend over de treurige toestand zijner zuster Naatje, die wel naar een krankzinnigengesticht vervoerd zal moeten worden. Hij kwam vragen welk Gesticht de voorkeur verdiende, ik dacht aan Meerenberg. 10 July 1874. Bij Jakob Kooiman het kinderledikantje te leen gevraagd en verkregen. Ik vernam dat de kooiveiling van gister 600 gulden meer had opgebragt dan een vorig jaar. 15 April 1875. Des morgens 7 uur met vigilante Koekebakker en Sien en Guurtje weggebragt naar de haven. Katrina druk aan ‘t opredderen. ‘t Ledikantje weer naar Jakob Kooiman gebragt. 17 April 1875. Des avonds half 8 gingen wij naar weduwe Boon, die ons vriendelijk ontving en ter kennismaking met den nieuwen aanstaande neef ook hare kinderen Pieter en Neeltje en Jakob Kooiman en Johannes Keyser noodigde, met wie wij aangenaam sprekende tot ruim 10 uur daar toefden. Veel gesprek over de familieleden. 10 Mei 1876. Ik des avonds naar Jakob Kooiman, aldaar Sijbrand R. Keyser. De eerste Texelsche lammerenmarkt had zeer goed voldaan. P. Boon had er 50 lammeren verkocht voor 12,50 het stuk. Zoo ook anderen. Aanstaande dingsdag zou het weder markt zijn. 15 Augustus 1876. Des avonds de brieven op de post gebragt. Een tijdlang staan praten met Sijbrand Jansz Keyser en Jakob Kooiman, over mijn reizen en ontmoetingen, over de hitte des daags en de stand der veldgewassen, over de opvoeding van Pieter. Glijnis was blijde dat hij van school af was. Hij zou nu vervolgens nog wat Fransche lessen hebben van Verberne. Kooiman meende dat Glijnis hem niet lijden mogt. 13 November 1876. Naar Jakob Kooiman, drukke gesprekken over hun terughouden van hun zoontje P. Keyser van de catechisatie, omdat hij zijn wensch niet vervuld had mogen zien om in het 3de boekje over te gaan. Ik besloot met niet toe te geven. 31 December 1876. Vanmorgen was Naatje Kooiman bij ons ter kerk aan den Burg, voor eenigen tijd uit Meerenberg gekomen, waar zij eigenlijk ook nu nog te huis behoort. [Zie voor Naatje Kooiman ook het hoofdstuk Bakker Bouwe] 20 April 1879. Des avonds bij Jakob Kooiman, waar ik in langen tijd niet geweest was. Ik moest de huisvertimmering zien. Gesprek over de Gemeente, de veranderingen daarin terwijl ik hier was, de treurige achteruitgang in Kerkbezoek. Wij spraken over vele onderwerpen zeer genoeglijk. 13 Mei 1879. Des avonds Jakob Kooiman hier een paar uur gezeten. Hij neemt het Stamboek van de familie List en Kooiman mede om het te laten afschrijven. [Huizinga had van veel doopsgezinde Texelse families stamboeken gemaakt.] Pieter Dirksz Kooiman 8 Mei 1879. Koffij gedronken bij Pieter Kooiman c.s. Zij verhalen van hun broederlijk zamenleeven met hun Roomsch Catholijken buurman Jan Zijm en vrouw. Zij hebben alles voor elkander over en helpen elkaar in alles met gebruik van paard en rijtuig en alle andere zaken, met voor elkaar te melken of andere diensten te verrigten, enz. Zij verhalen van hun huiselijk leven. De zondag is hun beiden zoo lief omdat zij dan eens zoo geheel elkander kunnen toebehooren. De dagen vliegen hen om onder vlijtigen arbeid. Ik acht man en vrouw zeer hoog als verstandige en echt godsdienstige menschen, die ook hunne kinderen een beste opvoeding geven. Aris is op het timmeren bij Klaas Plavier, Dirk en Pieter in de boerderij. Zij hadden soms wel vreemde hulp hoognoodig maar weten het toch met eigen volk te redden. Hij verhaalde van het doorzakken van zijn zolder onder een last van 4000 turven, gelukkig zonder veel onheil. Gesprek over de broeders. Cornelis die ook in zijn gezin en bedrijf zeer gelukkig is. Kuiper is jegens hem zoo goedgunstig. Dat hij den huurprijs zijner plaats niet belangrijk heeft verhoogd. Zoo ook voor de weduwe Kikkert. Over broeder Aris werd minder gunstig gesproken, die was ten allen tijde de onverschilligheid zelve. Marijtje zoekt altijd van alles de goede zijde, brengt bij wat zij kan dat wat tot verontschuldiging ook van de schuldige kan dienen. Beklaagt het ongeluk van zulke menschen als Dirk Pietersz Bakker enz, die zich aan ledigheid, drankgebruik enz overgeven. [Pieter Dirksz Kooiman en Marijtje Aris Eelman van Oost, de buurman is Jan Tijsz Zijm, zijn vrouw Grietje Maartens Zijm uit den Hoorn]. |
